De Sint is geweest dus iedereen durft ze volop boven halen:  de kerstlichtjes!  Zelf ben ik meer het type van de cocktails en zwoele zomeravonden dan van de Gluhwein en wintersfeer, maar ik begrijp het wel een beetje.  Samen met de lichtjes zie je ook overal de foto’s met dezelfde lichtjes, liefst zo onscherp mogelijk op voor- of achtergrond.  Origineel of niet, ik geef toe: het heeft wel iets.  Eén van de meest gestelde vragen door mijn cursisten fotografie is aan het begin van een lessenreeks dan ook:  “Hoe krijg ik de achtergrond in mijn foto’s onscherp?”.  Los van het feit dat je daarvoor beter één van mijn cursussen komt volgen, bij deze toch enkele basistips om mee aan de slag te gaan.

Eerst en vooral het materiaal:  camera en lens.  Ik ben altijd van het principe dat je materiaal er niet zo veel toe doet, een goeie fotograaf maakt met elke camera goeie beelden.  Ook voor een mooi onscherpe achtergrond heb je niet echt iets speciaal nodig.  Maar wel is het zo, eerlijk is eerlijk, dat het met sommige lenzen / camera’s wat makkelijker zal zijn.  Met zogeheten “lichtsterke” lenzen zal je altijd een meer onscherpe achtergrond kunnen creëren.  Bij die, jammer genoeg ook veel duurdere, lenzen kan je het diafragma veel groter maken, wat typisch zorgt voor een onscherpere achtergrond.  Voor de volledigheid:  het diafragma is een opening in de lens die je groter of kleiner kan maken om meer of minder licht in de camera binnen te laten.  Had ik al gezegd dat je ook een cursus fotografie kan komen vol…?  Never mind.  Weet gewoon dat een lichtsterkere lens zal zorgen voor minder scherptediepte en dus voor een onscherpere achtergrond.  Om het gedeelte over materiaal af te sluiten:  ook als je camera een grotere beeldsensor heeft zal je minder scherptediepte hebben en dus een onscherpere achtergrond.  Opnieuw hebben fotografen met een duurdere “full-frame” camera dus een streepje voor.

Maar tot zover het slechte nieuws voor fotografen met een beperkter budget:  ook met toegankelijker fotomateriaal kan je een vergelijkbaar resultaat behalen.  Een allereerste basis-vereiste voor een mooi onscherpe achtergrond:  zorg dat er voldoende afstand zit tussen onderwerp en achtergrond.  Als ik de kerstlichtjes vlak achter mijn smartphone had gehangen, waren ze nooit zo mooi onscherp geweest.  Hoe meer afstand tussen onderwerp en achtergrond, hoe onscherper die laatste die laatste zal worden.

Dan de lens-keuze.  Als je maar één lens hebt, dan heb je snel gekozen natuurlijk.  Maar hoogst waarschijnlijk is dat dan een zoomlens?  In dat geval zoom je zo ver mogelijk in op je onderwerp.  Heb je toch meerdere lenzen, kies dan voor de lens waarmee je het verst kan inzoomen.  Iets technischer uitgedrukt:  voor een zo onscherp mogelijke achtergrond werk je best met een telelens, niet met een groothoeklens.  Voor de smartphone-fotografen:  jullie hebben weinig meer keuze dan te werken met het lensje van je smartphone uiteraard.  Inzoomen op je smartphone heeft trouwens ook geen zin:  het beeld wordt hierdoor enkel uitvergroot waardoor je meestal kwaliteit verliest.  Niet inzoomen met je smartphone dus!

Volgende tip:  ga zo dicht mogelijk bij je onderwerp.  Door het toepassen van de vorige tip, zo ver mogelijk inzoomen, lijkt het misschien tegenstrijdig om ook zo dicht mogelijk bij te gaan staan, maar toch is dit min of meer de ultieme tip.  Ga je te dichtbij dan zal je camera niet kunnen scherpstellen op je onderwerp, maar de truc is om die “sweet spot” te vinden waar scherpstellen nog net lukt.  Afhankelijk van de lens die je gebruikt, betekent dat vaak dat je op pakweg één of twee meter van je onderwerp gaat staan.  Hoe dichter, hoe beter!  Hoe verder je van je onderwerp weg gaat, zoveel te scherper zal ook de achtergrond worden.  Probeer maar als je me niet gelooft!

Tenslotte de meest technische tip:  stel je diafragma zo groot mogelijk in!  Door de diafragma-opening (zie hoger) zo groot mogelijk in te stellen wordt de scherptediepte zo klein mogelijk en dus de achtergrond meer onscherp.  Die instelling wordt op je camera weergegeven met het zogeheten f-getal.  Om het helemaal verwarrend te maken:  dat f-getal moet je zo klein mogelijk maken voor een zo groot mogelijke diafragma-opening!  Confusing as hell, ik weet het maar ik kan er ook niet aan doen…  Weet je niet hoe je die diafragma-instelling manueel kan doen?  Zoek even in de handleiding van je camera naar “handmatig instellen” of iets dergelijks en dan zou je het moeten terugvinden.  Een cursus volgen kan ook helpen trouwens ;-)  Hoe dan ook:  je zal dus over het algemeen “manueel” moeten werken met je camera en niet volledig automatisch.  Halfautomatische programma’s (aangeduid met Av of A bij de meeste merken) lukken ook wel.  Opnieuw:  de handleiding van je camera is je vriend als dit allemaal nieuw voor je is…

Nog even voor de smartphone-fotografen:  voor jullie zal de uitdaging om een onscherpe achtergrond te krijgen het grootste zijn.  Een smartphone heeft typisch een heel kleine beeldsensor en een heel kleine diafragma-opening (want de lens is gewoon piepklein).  Bijgevolg heb je met een smartphone vrijwel altijd keiveel scherptediepte, ergo een scherpe achtergrond.  Probeer dus zeker zo dicht mogelijk bij je onderwerp te komen, want dat is meestal de enige variabele uit bovenstaande tips die je met een smartphone onder controle hebt.  Redelijk recente smartphones hebben soms meer dan één lens waardoor ze, software-matig, de achtergrond onscherp kunnen “rekenen”.  Een mooi compromis, maar afhankelijk van onderwerp en achtergrond niet altijd foutloos…

Met bovenstaande tips in het achterhoofd zou het moeten lukken om de achtergrond in je foto’s mooi onscherp te krijgen.  Ik ben alvast benieuwd naar jullie resultaten, dus toon zeker je probeersels!  Geef gerust een seintje als het niet meteen lukt…

Vond je dit artikel nuttig en wil je meer lezen?  Like dan zeker ook de 135mm facebookpagina (www.facebook.com/135mm.leuven), je vindt er geregeld nieuwe updates en nieuws, en links naar nieuwe artikels op deze blog.  Je kan ook inschrijven op de nieuwsbrief (http://eepurl.com/dkyVc9) om speciale aankondigingen en promo’s zeker niet te missen.

C U soon,

Roel